Premier kontrasygnuje 200 nominacji asesorskich. Konstytucyjny spór o władzę sądowniczą

Konstytucyjny spór o nominacje asesorskie - decyzja premiera

W środę, 30 lipca 2025 r., premier Donald Tusk podpisał 200 dokumentów dotyczących nominacji asesorskich, kończąc tym samym wielotygodniowy spór prawny między Kancelarią Prezydenta a Krajową Radą Sądownictwa. To pierwsza tak jawna i masowa próba obejścia wymogu kontrasygnaty premiera przy powoływaniu osób do orzekania w sądach. Dokumenty, które wpłynęły do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, zawierały już podpis prezydenta - bez kontrasygnaty, co zdaniem KRS czyniło je nieważnymi.

Zgodnie ze stanowiskiem Krajowej Rady Sądownictwa z 29 lipca 2025 r., artykuł 144 Konstytucji RP jasno wskazuje, że akty urzędowe prezydenta niewymienione w tym przepisie wymagają kontrasygnaty Prezesa Rady Ministrów. Prezesi sądów, do których trafiły nominacje bez kontrasygnaty, odesłali je do KRS, aby ta mogła przekazać je premierowi do dopełnienia formalności. Tusk, podpisując dokumenty, uznał, że działa zgodnie z konstytucją i w interesie wymiaru sprawiedliwości.

Mamy do czynienia z niepotrzebnym, absurdalnym i groźnym zamachem na Konstytucję - po raz pierwszy w tak jawny i bardzo szkodliwy sposób, z bardzo złymi konsekwencjami dla asesorów, polskich sądów i tych, którzy czekają na ich orzeczenia.

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Premier podkreślił, że jego decyzja ma na celu ochronę obywateli przed chaosem prawnym. Gdyby nominacje pozostały bez kontrasygnaty, wszystkie orzeczenia wydane przez tych asesorów mogłyby zostać zakwestionowane jako nieważne. To z kolei sparaliżowałoby pracę sądów rejonowych w całym kraju, gdzie asesorzy mają orzekać w sprawach cywilnych, rodzinnych i karnych.

Asesorzy odciążą sądy - 11 tysięcy spraw miesięcznie

Grupa 200 asesorów to znaczące wzmocnienie kadrowe dla polskiego wymiaru sprawiedliwości. Jak wskazał premier, każdy z nich może rozpatrywać średnio od 50 do 55 spraw miesięcznie, co w skali kraju daje łącznie od 10 do 11 tysięcy spraw załatwianych w terminie. To realna ulga dla sądów rejonowych, które od lat borykają się z ogromnymi zaległościami i przewlekłością postępowań.

Asesorzy to młodzi prawnicy, którzy zdali egzamin sędziowski i odbyli aplikację, ale nie mają jeszcze pełnej niezawisłości sędziowskiej. Ich rolą jest odciążenie sędziów w prostszych sprawach, co pozwala tym drugim skupić się na bardziej skomplikowanych procesach. W praktyce oznacza to szybsze wyroki dla obywateli, którzy czekają miesiącami na rozstrzygnięcie np. w sprawach rozwodowych czy o alimenty.

Ta grupa 200 asesorów, gdyby została legalnie nominowana, mogłaby rozpatrywać miesięcznie od 10 do 11 tys. spraw, ponieważ asesorzy mogą orzekać, zanim zostaną sędziami. To orzekanie ma sens tylko wtedy, gdy jest legalne.

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Premier przypomniał również, że wcześniej, jako szef rządu, otrzymywał do kontrasygnaty tego typu dokumenty od wszystkich prezydentów, w tym od Andrzeja Dudy. Nigdy nie było w tym zakresie problemów, co świadczy o tym, że obecna sytuacja jest wyjątkowa i wymagała zdecydowanej reakcji. Tusk zaznaczył, że stara się rozwiązywać problemy „bez emocji”, ale nie może zgodzić się na łamanie konstytucji.

Bezpieczeństwo energetyczne w czasie upałów - sytuacja pod kontrolą

Premier odniósł się również do fali upałów, która od kilku dni nawiedza Polskę. W środę odbyło się specjalne spotkanie zespołu zarządzania kryzysowego, podczas którego analizowano ryzyko wystąpienia blackoutu. Mimo rekordowych temperatur, które prognozowane są na najbliższe dni, system elektroenergetyczny działa stabilnie. Polskie Sieci Elektroenergetyczne nie planują uruchomienia okresu przywołania na rynku mocy, czyli sięgania po dodatkowe jednostki rezerwowe.

W związku z upałami, część bloków w elektrowniach w Kozienicach i Połańcu musiała ograniczyć produkcję z powodu niewystarczającej ilości wody do chłodzenia. Jednak dzięki zdywersyfikowanemu modelowi energetycznemu, opartemu na różnych źródłach, w tym na odnawialnych źródłach energii, system jest w stanie zrekompensować te straty. W słoneczne dni fotowoltaika dostarcza rekordowe ilości energii, co zwiększa bezpieczeństwo dostaw.

Mieliśmy dziś spotkanie, aby ocenić, czy istnieje ryzyko wystąpienia jakiejkolwiek formy blackoutu. Mimo rekordowych temperatur, których się spodziewamy, nie ma dziś zagrożenia blackoutem. Sytuacja jest pod kontrolą.

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Premier podkreślił, że Polska korzysta również z europejskiego rynku energii, eksportując i importując prąd m.in. z Niemiec, Szwecji i Czech. To właśnie współpraca międzynarodowa zapewnia ciągłość dostaw w sytuacjach kryzysowych. Jednocześnie zaapelował do oponentów politycznych, aby „poszli po rozum do głowy” i zgodzili się na dalsze inwestycje w energetykę, szczególnie w lądowe farmy wiatrowe i morskie elektrownie wiatrowe na Bałtyku.

Upały a bezpieczeństwo pracowników - apel premiera i nowe przepisy

Donald Tusk zwrócił szczególną uwagę na zagrożenie dla zdrowia i życia pracowników, którzy w czasie upałów wykonują ciężkie prace fizyczne. Przypomniał o rozporządzeniu Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, które określa maksymalną dopuszczalną temperaturę w miejscu pracy. W ubiegłym miesiącu, podczas pierwszej fali upałów, doszło do tragicznego zdarzenia - zgonu pracownika w jednym z zakładów w Polsce.

Premier zaapelował do wszystkich pracodawców o zapoznanie się z nowymi przepisami i dostosowanie warunków pracy do wysokich temperatur. Chodzi nie tylko o zapewnienie wody pitnej czy wentylacji, ale także o organizację przerw w pracy w najgorętszych godzinach. Tusk podkreślił, że to nie są żarty i że polskie społeczeństwo nie ma dużego doświadczenia z tak ekstremalnymi temperaturami, dlatego prewencja jest kluczowa.

To nie są żarty. Mieliśmy do czynienia ze zgonem w czasie ostatniej fali upałów w lipcu w jednym z zakładów. Sprawa dotyczy prawie wszystkich w Polsce. My nie mamy za dużo doświadczeń z takimi temperaturami. To rozporządzenie będzie instruktażem, ale też zobowiązaniem dla pracodawców.

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Premier zaapelował również do samorządów i instytucji publicznych o monitorowanie sytuacji i reagowanie na wszelkie sygnały o zagrożeniu zdrowia mieszkańców. W miastach takich jak Suwałki, gdzie latem temperatury potrafią przekraczać 30 stopni Celsjusza, szczególnie narażone są osoby starsze i dzieci. Lokalne ośrodki pomocy społecznej powinny zapewnić im wsparcie, a pracodawcy - elastyczne godziny pracy.

Co to oznacza dla Suwałk i regionu?

Decyzja premiera o kontrasygnacie nominacji asesorskich ma bezpośrednie przełożenie na funkcjonowanie Sądu Rejonowego w Suwałkach. W naszym regionie, podobnie jak w całym kraju, sądy zmagają się z dużymi zaległościami. Dodatkowe etaty asesorskie pozwolą na szybsze rozpatrywanie spraw cywilnych i rodzinnych, co odczują mieszkańcy Suwałk i okolic, którzy często czekają na rozprawy wiele miesięcy.

W kontekście bezpieczeństwa energetycznego, Suwałki i całe województwo podlaskie są regionem, gdzie sieć przesyłowa jest mniej rozbudowana niż w centralnej Polsce. Dlatego stabilność systemu elektroenergetycznego w czasie upałów jest tu szczególnie istotna. Lokalne elektrownie i stacje transformatorowe muszą być przygotowane na wzrost zużycia energii z powodu klimatyzacji i wentylacji. Warto też pamiętać, że w regionie rozwijają się inwestycje w OZE, w tym małe elektrownie wiatrowe i panele fotowoltaiczne na dachach domów, co zwiększa niezależność energetyczną mieszkańców.

Apel premiera o bezpieczeństwo pracowników w czasie upałów jest szczególnie ważny dla rolników i pracowników budowlanych w okolicach Suwałk. Wysokie temperatury w lipcu i sierpniu utrudniają pracę na polach i na budowach, dlatego pracodawcy powinni stosować się do zaleceń i organizować pracę w chłodniejszych porach dnia. Lokalne inspekcje pracy będą prowadzić kontrole, aby sprawdzić, czy przepisy są przestrzegane.

• 200 nominacji asesorskich podpisanych przez premiera 30 lipca 2025 r.
• 10–11 tysięcy spraw miesięcznie może być rozpatrywanych dzięki nowym asesorom
• 29 lipca 2025 r. - stanowisko Krajowej Rady Sądownictwa w sprawie kontrasygnaty
• Elektrownie w Kozienicach i Połańcu ograniczyły produkcję z powodu upałów
• Brak zagrożenia blackoutem - system energetyczny stabilny
• Rozporządzenie MRPiPS określa maksymalną temperaturę w miejscu pracy