Stanisław Dyzma Prosiński

Technolog drewna, chemik
16.11.1912 14.12.1975 Suwałki

Biografia

Stanisław Dyzma Prosiński urodził się 16 listopada 1912 w Suwałkach. Był synem kupca Grzegorza i Zofii z Jankowskich. Po gimnazjum w Inowrocławiu rozpoczął studia na Uniwersytecie Poznańskim i uzyskał magisterium chemii w 1936 roku; wcześniej, w 1933 roku, ogłosił pierwszą publikację naukową. Podczas II wojny światowej był artylerzystą Armii Pomorze, a następnie więźniem obozu jenieckiego Woldenberg, gdzie prowadził kursy chemii dla żołnierzy. W 1949 obronił rozprawę doktorską na Wydziale Chemii UP pod tytułem Studia nad przydatnością drewna topoli czarnej i białej jako surowca celulozowego. W 1954 uzyskał tytuł profesora nadzwyczajnego, a w 1963 profesora zwyczajnego. Był adiunktem prof. Stanisława Glixellego.

Od 1950 kierował Zakładem Chemii Produktów Leśnych na Wydziale Leśnym UP. W 1951 objął kierownictwo Katedry Chemicznej Technologii Drewna na utworzonej Wyższej Szkole Rolniczej, która w 1970 przekształciła się w Instytut Technologii Drewna; Prosiński kierował nim aż do śmierci. Pochowany został na cmentarzu sołackim w Poznaniu (kwatera św. Michała-4-7). W 1971 r. został członkiem korespondentem PAN.

W zakresie badań zajmował się właściwościami i składem chemicznym drewna, możliwościami uszlachetniania tego surowca oraz jego chemicznym przerobem, zwłaszcza w zakresie termicznego rozkładu, hydrolizy, wytwarzania mas celulozowych oraz modyfikacji i konserwacji drewna. Interesowała go także kalafonia, smoły i oleje drzewne. Opracował samodzielnie lub w zespole około 150 publikacji, w tym podręcznik akademicki Chemia drewna (pierwsze polskie tego typu dzieło) i liczne skrypty. Zgłosił także szesnaście patentów z zakresu chemii przetwarzania surowców drzewnych. Wypromował 23 doktorów, 11 habilitowanych i 9 profesorów. Był przewodniczącym Komitetu Technologii Drewna PAN.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Opracowanie polskiej szkoły chemicznej obróbki drewna
Autor podręcznika Chemia drewna (pierwsze polskie tego typu dzieło)
Zgłoszenie 16 patentów z chemii przetwarzania surowców drzewnych
Wypromowanie 23 doktorów, 11 habilitowanych i 9 profesorów
Przewodniczący Komitetu Technologii Drewna PAN

Ciekawostki

Był więźniem obozu jenieckiego Woldenberg, gdzie prowadził kursy chemii dla żołnierzy Armii Pomorze.
W 1971 r. został członkiem korespondentem PAN.

Udostępnij