Marian Muszkat

prawnik
20.11.1909 30.09.1995 Suwałki

Biografia

Marian Muszkat urodził się 20 listopada 1909 w Suwałkach. Był polskim prawnikiem, pułkownikiem Wojska Polskiego i sędzią wojskowym oraz specjalistą z zakresu prawa międzynarodowego i stosunków międzynarodowych.

W młodości ukończył gimnazjum i I Liceum Ogólnokształcące w Suwałkach, a następnie studiował na Uniwersytecie Warszawskim prawo i polonistykę. Uzyskał stypendium w Nancy, gdzie w 1931 r. uzyskał tytuł inżyniera ekonomisty, a 11 lipca 1936 r. obronił doktorat prawa na podstawie pracy z zakresu prawa karnego. Jego zainteresowania obejmowały prawo międzynarodowe publiczne, prawo międzynarodowe karne i stosunki międzynarodowe, a także kwestie państw Trzeciego Świata i norm ius cogens.

Po wybuchu II wojny światowej wyjechał do Wilna, gdzie pracował dla Prawdy Wileńskiej i wykładał na tamtejszym uniwersytecie. Ewakuował się do ZSRR, gdzie w latach 1941–1943 pracował w kołchozach obwodu gorkowskiego, a następnie w Instytucie Pedagogicznym w Gzy-Ordzie. W maju 1943 r. wstąpił do Ludowego Wojska Polskiego, służył jako podporucznik w 1 Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki i piastował funkcje zastępcy dowódcy 2 pułku czołgów oraz szefa wydziału wychowawczego Warszawskiej Brygady Pancernej im. Bohaterów Westerplatte. W październiku 1943 r. brał udział w bitwie pod Lenino. Od 1944 r. wykładał w Szkole Oficerów Polityczno-Wychowawczych przy 1 Dywizji. Od 26 lipca 1944 r. był radcą prawnym w Sądzie Wojskowym 1 Armii Polskiej w ZSRR.

Od 2 września do 20 grudnia 1944 r. był sędzią Najwyższego Sądu Wojskowego. 22 września tego roku został mianowany kapitanem. Od 5 stycznia 1945 r., w stopniu majora, pełnił służbę w Wydziale Sądownictwa Wojennego na stanowisku szefa Oddziału Ustawodawczego-Prawnego. Następnie objął funkcję szefa wydziału orzekającego w sprawach zbrodni wojennych w Najwyższym Sądzie Wojskowym, a w latach 1945–1946 wiceprezesem NSW.

Od 1945 r. był członkiem Polskiej Partii Robotniczej/Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. 5 grudnia 1946 r. został zdemobilizowany z wojska w stopniu pułkownika z prawem do noszenia munduru. W latach 1945–1946 był mianowany przez Ministerstwo Sprawiedliwości szefem Głównej Komisji Badania Zbrodni Niemieckich w Polsce, reprezentował Polskę przed Komisją Narodów Zjednoczonych do Spraw Zbrodni Wojennych w Londynie.

15 lutego 1950 r. uzyskał stopień doktora habilitowanego i dorobek UW; był współzałożycielem i redaktorem dwutygodnika prawniczego oraz pisał do różnych czasopism. Od 1 października 1944 r. do 1954 r. pracował w Studium Zaocznym Wydziału Prawa UW; wykładał prawo karne wojskowe i prawo międzynarodowe w Katedrze Międzynarodowego Prawa Publicznego i Prywatnego kierowanej przez prof. Cezarego Berezowskiego. W 1954/1955 był zastępcą profesora przy Katedrze Prawa Międzynarodowego UW. Od 1955 do 30 kwietnia 1957 r. był profesorem nadzwyczajnym Prawa Międzynarodowego na Wydziale Prawa UW. Wykładał także w Centralnej Szkole Prawniczej imienia Teodora Duracza, Akademii Sztabu Generalnego i w Polskim Institucie Spraw Międzynarodowych. W 1957 r. wyjechał do Izraela, gdzie na Uniwersytecie Tel Awiw wykładał prawo międzynarodowe i stosunki międzynarodowe; był doradcą rządu Izraela i współpracował przy wielu kwestiach polityki międzynarodowej. W 1961 r. Instytut Jad Waszem wyznaczył go jako doradcę i koordynatora do procesu Adolfa Eichmanna.

Prof. Muszkat był członkiem wielu międzynarodowych instytucji i stowarzyszeń, m.in. Międzynarodowej Akademii Pokoju, Światowej Akademii Sztuki i Nauki, Amerykańskiej Akademii Nauk Politycznych i Społecznych, Akademii Studiów Światowych w San Francisco (konsultant), Rady Dyrektorów Atlantyckiego Centrum Prawa Międzynarodowego w Baltimore (skarbnik), Światowego Stowarzystania Federalistów w Denver (skarbnik) i Instytutu Studiów nad Sprawiedliwością i Zachowaniami Społecznymi na Uniwersytecie Amerykańskim w Waszyngtonie (wykładowca).

Był redaktorem i współautorem pierwszego powojennego podręcznika do nauki prawa międzynarodowego – Zarys prawa międzynarodowego publicznego, Muszkat M. (red.) Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1955 i 1956 w dwóch tomach. Współtwórcami podręcznika byli również profesorowie Cezary Berezowski, Remigiusz Bierzanek, Alfons Klafkowski, Kazimierz Kocot, Tadeusz Łychowski, Andrzej Skowroński i Krzysztof Skubiszewski.

Uczniami profesora Muszkata byli m.in. Lech Antonowicz oraz Eugeniusz Piontek.

Wybrane publikacje obejmują prace w języku polskim, angielskim, francuskim i hebrajskim.

Zmarł 30 września 1995 roku w Haifie.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Uzyskanie doktoratu prawa na Uniwersytecie w Nancy (1936)
Sędzia Najwyższego Sądu Wojskowego (1944) i wiceprezes NSW (1945–1946)
Zdemobilizowany z wojska w stopniu pułkownika z prawem do noszenia munduru (1946)
Współzałożenie i redakcja podręcznika Zarys prawa międzynarodowego publicznego (1955–1956)
Doradca i koordynator procesu Eichmanna (Instytut Jad Waszem, 1961)

Ciekawostki