Kazimierz Bartnik
Biografia
Urodził się 9 listopada 1911 r. w Suwałkach w rodzinie Franciszka i Franciszki (z domu Laskowskiej). Ze względu na trudną sytuację finansową rodziny, po ukończeniu 4 klas szkoły powszechnej został wysłany do przyuczenia do zawodu szewca. W 1930 r. ożenił się ze Stanisławą Kowalewską, z którą miał później ośmioro dzieci: Eugenię, Jadwigę, Romualda, Józefa, Kazimierza, Helenę, Teresę i Henryka.
W latach 1934–1936 pełnił służbę wojskową w I dywizjonie 29 pułku artylerii lekkiej stacjonującym w Suwałkach. W 1935 roku ukończył Szkołę Podoficerską w Grodnie. W 1939 roku uzyskał tytuł mistrza szewskiego i założył własny warsztat w Pobondziu (gmina Kadaryszki, obecnie gmina Rutka-Tartak), rodzinnej wsi swojej żony.
Wziął udział w kampanii wrześniowej. We wrześniu 1939 r. podczas obrony Warszawy dowodził stanowiskiem działka w okolicach kościoła św. Michała Archanioła; jego załodze jako jednej z pierwszych udało się zniszczyć niemiecki czołg nacierający na polskie pozycje. Po kapitulacji przebywał jako jeniec w obozie w Górze Kalwarii, skąd został zwolniony w połowie października 1939 roku.
W 1941 roku wstąpił do Związku Walki Zbrojnej, przyjmując pseudonim Młotek. Początkowo pełnił obowiązki łącznika. Wiosną 1943 roku wobec zagrożenia aresztowaniem dołączył do oddziału Józefa Grabowskiego (ps. Cyklon), zbrojmistrza Obwodu Suwałki AK. Zajmował się przerzutem broni z Litwy; 1 października 1943 roku został awansowany do stopnia plutonowego.
Po zakończeniu działań wojennych wrócił do domu i podjął ponownie pracę jako szewc. Utrzymywał konspiracyjne kontakty z Armią Krajową i Armią Krajową Obywatelską. Wiosną 1945 r. utworzył lotny patrol dywersyjny; w czerwcu 1945 r. rozkazem Józefa Grażuli (ps. Rębacz) został dowódcą patrolu. Po ujawnieniu się dowódcy kompanii i rozpadzie patrolu w październiku 1945 r. został dowódcą kompanii Rzepak w batalionie Gaj Obwodu Suwałki-Augustów zrzeszenia Wolność i Niezawisłość (WiN).
Od stycznia 1946 r. pełnił również funkcję dowódcy partyzanckiego patrolu działającego na terenie gmin Kadaryszki, Wiżajny i Zaboryszki, który w szczytowym okresie liczył ok. 10 członków. W kwietniu 1947 roku odmówił ujawnienia się i rozpoczął powiększanie grupy. Ostatecznie na rozkaz komendanta obwodu, Józefa Grabowskiego, ujawnił się w Powiatowym Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w Suwałkach 29 kwietnia 1947 r.
Po ujawnieniu się zamieszkał z rodziną we wsi Stożne w powiecie oleckim i podjął pracę na kolei. Został aresztowany 9 maja 1950 r. Śledztwo prowadził Arkadiusz Łukaszuk z PUBP w Suwałkach. 29 listopada 1950 r. Wojskowy Sąd Rejonowy w Białymstoku skazał go na karę 13 lat pozbawienia wolności z utratą praw publicznych na 3 lata oraz przepadek mienia na rzecz Skarbu Państwa. Kara odbywała się w więzieniach Nowogardzie, Rawicz i Bydgoszczy. W roku 1955 wyrok został złagodzony do 8 lat; opuścił więzienie 22 sierpnia 1957 r. ze względu na zły stan zdrowia.
Po wyjściu na wolność zamieszkał z rodziną w Olecku. Zmarł 27 września 1992 r.
Represje wobec rodziny: w grudniu 1946 r., po kilkunastu rewizjach, demolowaniu mieszkania i biciu domowników, żona Stanisława otrzymała nakaz natychmiastowego opuszczenia domu i wyjazdu do Ełku. Stanisława Bartnik opuściła mieszkanie, pozostawiając dzieci; 25 kwietnia 1947 r. Stanisława Bartnik zgłosiła się ponownie w Suwałkach.