Henryk Kowalski
Biografia
Henryk Kowalski urodził się 2 lipca 1911 r. w Suwałkach. Ojciec Abram Kowalski uczył go gry na skrzypcach od czwartego roku życia i pełnił funkcję kapelmistrza w orkiestrze pułkowej. Już w wieku 7 lat dawał recitale w wielu miastach Polski i był powszechnie uznany za cudowne dziecko. W wieku 10 lat wystąpił jako solista z orkiestrą Filharmonii Narodowej w Warszawie, wykonując koncert N. Paganiniego. Rok później otrzymał pierwszą nagrodę na konkursie młodych skrzypków w Warszawie.
Rodzina Henryka Kowalskiego była ofiarą Holocaustu: rodzice, trzy siostry i brat zostali zamordowani podczas likwidacji getta w Brześciu nad Bugiem w 1942 r. Przeżyła tylko siostra Halina Kowalska, wybitna polska wiolonczelistka.
Studiował w Konserwatorium Warszawskim u profesora Józefa Jarzębskiego, kontynuował naukę w Paryżu u Jacques’a Thibauda. Przed wybuchem wojny był znanym solistą, występował m.in. w Polskim Radiu. Po wybuchu wojny został schwytany przez Niemców i osadzony w obozie w Węgowie; zdołał uciec i dotrzeć do Brześcia, gdzie spotkał rosyjskiego skrzypka Mirona Polakina i dzięki listowi polecająemu dostał się do Konserwatorium w Moskwie pod opieką Abrama Iljicza Jampolskiego.
W 1941 r. brał udział w występach we Lwowie, a w 1942 r. ponownie aresztowany przez Gestapo. Został torturowany i skazany na śmierć, lecz podczas transportu uciekł z innym więźniem. Przebywał 20 miesięcy w ukryciu pod Drohobyczem i potem dołączył do oddziału partyzanckiego Rosyjskich.
Po wyzwoleniu dotarł do Wiednia, gdzie rozpoczął karierę solistyczną. Austria okrzyknęła go wielkim polskim skrzypkiem. Koncertował m.in. z Wielką Artykulą Radia Wiedeńskiego pod dyrekcją Karla Ettiego i odbył tournée po Czechosłowacji. Po powrocie do Polski pracował w Polskim Radiu i odbywał liczne koncerty. W 1955 r. odznaczono go Medalem 10-lecia Polski Ludowej. W 1956 r. wyemigrował do ZSRR w ramach wymiany kulturalnej; w ZSRR też zebrał znakomite recenzje.
W 1957 r. wraz z żoną i synkiem wyemigrował do Izraela, gdzie został profesorem skrzypiec w Haifa Music School, a także kontynuował koncertowanie. W izraelskiej prasie pojawiały się pochlebne recenzje; krytyk dr Unger opisał go jako jednego z wielkich żydowskich skrzypków. W latach 1962–1963 Kowalski przeniósł się z rodziną do Holandii, pracując w Radio Union Orchestra w Hilversum, a następnie wrócił do Izraela. W 1971 r. osiedlił się w Providence, Rhode Island, i objął stanowisko profesora skrzypiec na Wydziale Muzycznym Brown University. Obywatelstwo amerykańskie uzyskał wraz z całą rodziną 15 lipca 1976 r. W 1978 r. został zaproszony do Białego Domu przez prezydenta Jimmy'ego Cartera i żonę Rosalynn Carter. Henryk Kowalski zmarł 24 stycznia 1982 r. na skutek krwotoku w górnym odcinku przewodu pokarmowego.