Henryk Kowalski
Biografia
Henryk Kowalski urodził się 2 lipca 1911 r. w Suwałkach i od czwartego roku życia uczył gry na skrzypcach u ojca Abrama Kowalskiego, kapelmistrza orkiestry pułkowej. Był powszechnie uznawany za cudowne dziecko, dawał recitale w wielu miastach Polski.
W wieku 10 lat wystąpił jako solista z orkiestrą Filharmonii Narodowej w Warszawie, wykonując koncert N. Paganiniego. Rok później otrzymał pierwszą nagrodę na konkursie młodych skrzypków w Warszawie.
Miał pięcioro rodzeństwa; jego rodzice oraz trzy siostry i brat zostali zamordowani przez Niemców podczas likwidacji getta w Brześciu nad Bugiem w 1942. Przeżyła tylko jedna siostra Halina Kowalska, wybitna polska wiolonczelistka.
Henryk Kowalski studiował w Konserwatorium Warszawskim u profesora Józefa Jarzębskiego, ucznia Leopolda Auera. Naukę kontynuował w Paryżu u Jacques’a Thibauda. Przed wybuchem II wojny światowej był znanym solistą, występował również w Polskim Radiu, dawał koncerty transmitowane do USA, uprawiał muzykę rozrywkową i komponował piosenki.
Po wybuchu wojny został schwytany przez Niemców i osadzony w obozie w Węgrowie. Udało mu się zbiec i dotrzeć do Brześcia, który był już wówczas pod okupacją radziecką. Tam spotkał Mirona Polakina, od którego otrzymał list polecający do konserwatorium w Moskwie, gdzie kontynuował studia u Abrama Iljicza Jampolskiego. W 1941 r. podczas występów we Lwowie dostał się pod okupację niemiecką; w 1942 r. ponownie aresztowany, w więzieniu Gestapo był torturowany i skazany na śmierć, ale podczas transportu uciekł i ukrywał się 20 miesięcy na wsi w pobliżu Drohobycza, a później przyłączył się do oddziału partyzanckiego rosyjskiego.
Po wyzwoleniu dotarł do Wiednia, gdzie zaczęła się jego kariera solistyczna. Austriacka prasa okrzyknęła go mianem wielkiego polskiego skrzypka. Koncertował głównie z Wielką Orkiestrą Radiową Wiednia pod dyrekcją Karla Ettiego, przed powrotem do Polski odbył tournée po Czzechosłowacji.
Po powrocie do kraju pracował w Polskim Radiu, licznie koncertował. W 1955 r. został odznaczony Medalem 10-lecia Polski Ludowej. W 1956 r. wyjechał do ZSRR w ramach wymiany kulturalnej; w ZSRR otrzymywał znakomite recenzje. W 1957 r. wraz z żoną i synkiem wyemigrował do Izraela, gdzie został profesorem skrzypiec w Haifa Music School. W latach 1962–1963 przeniósł się do Holandii, pracował w Radio Union Orchestra w Hilversum, a następnie wrócił do Izraela. W kwietniu 1971 r. osiedlił się w Providence w stanie Rhode Island i objął posadę profesora skrzypiec na Brown University. Obywatelstwo amerykańskie otrzymał 15 lipca 1976 r. W 1978 r. został zaproszony do Białego Domu przez prezydenta Jimmy’ego Cartera. Henryk Kowalski zmarł nagle 24 stycznia 1982 r. w Providence z powodu krwotoku w górnym odcinku przewodu pokarmowego.