Edward Franciszek Szczepanik
Biografia
Edward Franciszek Szczepanik urodził się 22 sierpnia 1915 roku w Suwałkach. Ukończył Gimnazjum Męskie (obecnie I Liceum Ogólnokształcące w Suwałkach) oraz Szkołę Główną Handlową w Warszawie, uzyskując w 1936 roku tytuł magistra na Wydziale Ekonomii Politycznej pod kierunkiem profesora Edwarda Lipińskiego.
W 1936 roku zgłosił się do jednorocznej służby wojskowej, ukończył kurs w Szkole Podchorążych Rezerwy Artylerii we Włodzimierzu Wołyńskim i odbył praktykę w 29 Pułku Artylerii Lekkiej w Grodnie.
Po służbie wojskowej uzyskał stypendium naukowe w London School of Economics (LSE) na studia pod kierunkiem profesorów Lionela Robbinsa, Friedricha von Hayeka i Paula Rosenstein-Rodana. Po powrocie ze stypendium został asystentem na Wydziale Ekonomii Politycznej SGH.
Po agresji III Rzeszy i ZSRR na Polskę był internowany na Litwie; po okupacji Litwy przez Armię Czerwoną i aneksji państwa litewskiego przez ZSRR aresztowany przez NKWD. W okresie 1940–1942 był więźniem sowieckich obozów w Kozielsku i na Półwyspie Kolskim. Po uwolnieniu, w konsekwencji wybuchu wojny niemiecko-sowieckiej i układu Sikorski–Majski, znalazł się w szeregach Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR. Służył jako oficer w Dowództwie Artylerii 2 Korpusu Polskiego; wziął udział w bitwie o Monte Cassino, Anconę i Bolonię, a także pełnił funkcję oficerа łącznikowego w Drużynie Szkoleniowej Artylerii Królewskiej.
Po 1945 przebywał na uchodźstwie. Kontynuował edukację, uzyskując magisterium nauk ekonomicznych na London School of Economics (1953) oraz stopień doktora (1956). Był członkiem Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie i jego prezesem w latach 1981–2003.
W sferze polityki polskiej był m.in. ministrem spraw wewnętrznych i wicepremierem Rządu RP na uchodźstwie (1981). 7 kwietnia 1986 został desygnowany na stanowisko Premiera Rządu na Uchodźstwie. Po śmierci Kazimierza Sabbata kontynuował funkcję szefa rządu na uchodźstwie na prośbę prezydenta Ryszarda Kaczorowskiego i pełnił ją do 1990 roku, aż do przekazania insygniów władzy Lechowi Wałęsie.
Po zakończeniu pracy politycznej zmarł 11 października 2005 w Worcestershire. Prochy zostały skremowane; dwie urny złożono odpowiednio w Suwałkach i w Lewes Cemetery.
W 2023 roku, dzięki inicjatywie premiera Mateusza Morawieckiego, Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie im. Jana Olszewskiego oraz wsparciu KPRM, grób premiera Szczepanika został odnowiony.