Awraham Stern
Biografia
Awraham Stern (Hebrajski: אברהם שטרן), znany również jako Ja’ir, urodzony 23 grudnia 1907 roku w Suwałkach, był żydowskim poetą i jednym z liderów ruchów Hagana, Irgun i Lehi (Lehi - Liga Żydowska). Był inicjatorem i przywódcą radykalnej organizacji Lehi, znanej także jako Banda Sterna.
W młodości studiował w rosyjskim gimnazjum w Sarańsku, a po rodzinnych wyjazdach do Palestyny ukończył gimnazjum hebrajskie w Jerozolimie i podjął studia na Uniwersytecie Hebrajskim, specjalizując się w literaturze hebrajskiej i historii Żydów. Wstąpił do El-Al i nawiązał więzi z Dawidem Razielem; współtworzył czasopismo Ha-Mecuda.
Podczas arabskich powstań w 1929 roku wstąpił do jerozolimskiego oddziału Hagany, a po rozłamie Hagany Bet dołączył do Lehi i ukończył kurs dla podporuczników w 1932 roku. W 1933 roku obronił magisterium, a w 1934 zrezygnował ze studiów na prośbę Tehomiego, który powierzył mu zadanie organizacji zakupu broni i transportu do Palestyny. W latach 1932–1934 napisał 45 wierszy; jego najbardziej znany wiersz Chajalim almonim stał się hymnem Irgunu i Lehi, a także sygnałem radiowym Kol ha-Machteret ha-Iwrit.
W 1936 roku poślubił Roni (z domu Borsztejn); w 1937 roku opublikował razem z Razielem podręcznik Ha-Ekdach. W 1937 roku po rozłamie w Haganie Bet i powrocie Tehomiego do Hagany został mianowany sekretarzem w sztabie Irgunu. W trakcie pobytu w Polsce (1938–1939) prowadził starania o pomoc wojskową i szkolenia, podpisał umowę z Konsulem Generalnym RP Witoldem Hulanickim dotyczącą przeszkolenia bojowników Irgunu w Polsce, a także zorganizował komórki Ecelu i rekrutował młodych członków Bejtaru. 6 marca 1939 roku zwołał konferencję prasową w Warszawie; 31 sierpnia został aresztowany przez brytyjską policję wraz z innymi.
II wojna światowa i stosunek do Wielkiej Brytanii: wraz z wybuchem II wojny światowej uznał brytyjskie wsparcie dla Żydów za bezzasadne i proponował nawiązanie kontaktów z państwami Osi; uważał, że Żydzi i Brytyjczycy mają sprzeczne interesy. 1940 roku został zwolniony z więzienia i objął dowództwo Irgunu, lecz po konflikcie ze Żabotyńskim odszedł od Irgunu i założył formację Irgun Cwa’i Le’umi bi-Jisra’el, która po jego śmierci została przemianowana na Lechi (Bandę Sterna). 12 grudnia 1942 zginął podczas brytyjskiej obławy w Tel Awiwie.
Życie prywatne: żonaty z Roną Borsztejn; miał syna Awrahama Ja’ira.
Upamiętnienie: w 1981 roku powstało miasto Kochav Ja’ir (Gwiazda Ja’ira), a w Suwałkach na domu urodzenia umieszczono tablicę pamiątkową.